مزایای استفاده از کمپوست مصنوعی

کمپوست مصنوعی از نظر کیفیت قابل مقایسه با کمپوست طبیعی بوده و علاوه بر آن در مواردی میزان محصول برداشتی و کیفیت محصول بدست آمده از آن بالاتر از کمپوست طبیعی می باشد . علت این افزایش محصول بیشتر در اثر هوادهی مطلوب می باشد که در بستر ها صورت می گیرد .

سوله تهیه کمپوست

تهیه کمپوست در سوله های سربسته و سرباز انجام می شود . اگر سوله تهیه کمپوست سرباز باشد باید در موقع بارندگی با هر وسیله ممکن مانند پلاستیک از ریزش باران بر روی کمپوست جلوگیری کرد . محل تهیه کمپوست باید در فاصله ی دور از سالن های پرورش قارچ احداث شود . کف محل تهیه کمپوست باید سیمانی باشد و سطح محل تهیه کمپوست را معمولا از سطوح مجاور بلند تر می سازند تا آب اضافی از محوطه تهیه کمپوست خارج شود . با حفر چاه در گوشه ای از محوطه ، آب های اضافی را به آنجا هدایت می کنند .

آشنایی با روش های تولید کود کمپوست

در حالت کلی دو نوع روش برای تهیه کمپوست وجود دارد روش طولانی مدت تهیه کمپوست و روش کوتاه مدت تهیه کمپوست که در قسمت ذیل بطور جداگانه توضیح داده شده است :

  • روش طولانی مدت تهیه کمپوست ( Long method )

این روش یک روش قدیمی و اولیه است که دارای مراحل زیر است :

الف) خیس کردن کاه و کلش

اولین مرحله در تهیه کمپوست خیس کردن کاه و کلش می باشد . کاه و کلش خشک معمولا بسختی آب را به خود جذب می کند بنابراین باید آن را وادار به جذب آب نمود . کاه و کلش پس از جذب مقداری آب ، کم کم نرم گردیده و ظرفیت جذب آب بیشتری را پیدا می کند . برای خیس کردن کاه و کلش در عمل آن را بصورت لایه ای نازک در سطح سوله تهیه کمپوست پهن کرده و با پاشیدن آب فراوان بر روی آن در طی مراحل مختلف کاه و کلش خیس می شود . عمل خیس کردن را تا آنجا ادامه می دهند که کاه و کلش کاملا از آب اشباع شود و نتواند آب بیشتری را جذب کند ، بعد کاه و کلش برگردانده می شود ، دوباره آبپاشی می گردد تا نتواند آب بیشتری را به خود جذب کند. رطوبت کاه دراین مرحله به 75 درصد می سد یک تن کاه برای رسیدن به نقطه اشباع به حدود 5000 لیتر آب نیاز دارد .

ب) مرحله مرحله مخلوط کردن و قالب زنی کمپوست

بعد از اینکه کاه و کلش کاملا خیس شد همه مکمل های غذایی بجز پودر سنگ گچ (ژیپس) را بر روی آن اضافه کرده و بخوبی با آن مخلوط می شود . پس از مخلوط کردن مکمل های غذایی به کمپوست ، آن را به صورت یک توده روی هم انباشته می کنیم  بطوریکه هر قالب کمپوست دارای یک متر ارتفاع و یک متر عرض باشد و طول توده کمپوست بستگی به مقدار آن دارد این عمل را اصطلاحا قالب زنی می گویند .

اندازه قالب کمپوست بسته به اندازه قطعات کلش و درجه حرارت هوا متغیر می باشد بطوریکه هر چه اندازه قطعات کلش بزرگتر باشد قالب مورد استفاده نیز بزرگتر خواه بود . اگر عمل کمپوست سازی در فصول سدر سال (10 تا 18 در جه سانتی گراد ) صورت گیرد ، باید از قالب های بزرگ برای کمپوست سازی استفاده کرد چون در صورت تهیه در قالب های کوچک حرارت و رطوبت مورد نیاز برای تخمیر کمپوست فراهم نشده و کمپوست سازی بطور صحیح انجام نمی شود .

آشنایی با روش های آماده سازی بستر

  • آماده سازی بستر به روش قفسه ای :

در این روش کشت قارچ در محلی ثابت و تا شش بستر روی هم انجام می گیرد این روش برای اولین بار در آمریکا ارائه شد . سالن های پرورش با قفسه های متعدد قفسه بندی می شوند . چهارچوب را معمولا از چوب یا آهن گالوانیزه می سازند . صفحه های بین آن ها چوبی یا توری است . راهرو اصلی پرورش باید 2 متر باشد و سایر راهرو ها که رفت و آمد صورت نمی گیرد دارای عرض 60 سانتی متر خواهد بود . علاوه بر آن 20 سانتی متر هم برای عبور دادن لوله های آب گرم در نظر گرفته می شود . سیستم طبقه ای بطور آزاد در سالن قرار دارد طوری که از دو طرف قابل کار کردن باشد . با در نظر گرفتن اینکه اندازه بازوی انسان 70 سانتی متر باشد قفسه ها را به عرض 4/1 متر می سازند . فاصله سطح بستر یک طبقه تا قسمت زیرین قسمت طبقه بعدی حداقل باید 40 سانتی متر باشد . ارتفاع دیواره های جانبی قفسه ها بستگی به ضخامت پیش بینی شده لایه های کمپوست دارد و بین 15 تا 20 سانتی متر در نظر گرفته می شود .

  • آماده سازی بستر به روش جعبه ای :

پاستوریزه کردن کود در فضا های بزرگ زیرزمینی آن زمان مشکلات زیادی را به وجود می آورد ، به همین دلیل پرورش دهندگان به دنبال روشی بودند تا کمپوست را از فضا های مناسب آماده کرده و به صورت محیط کشت آماده به داخل سالن هایی انتقال دهند که با استفاده از روش جعبه ای این امکان فراهم می شود . یکی دیگر از مزایای این روش اینکه می توان کمپوست تهیه شده را از مقدار مورد نیاز که آماده مایه زنی (بذر کاری ) است یا کمپوستی که مایع زنی در آن صورت گرفته و میسلیوم آن در حال رشد است را به عنوان افرادی که برای سرگرمی یا یک کار جنبی به پرورش قارچ می پردازند عرضه کرد . دراین روش جعبه های چوبی مخصوص با کمپوست پر می شود و بعد از عمل بذر پاشی در سالن روی هم چیده می شوند . و پس از رشد کامل میسلیوم ها سطح جعبه با خاک مناسب پوشیده شده وبه اتاق منتقل می گردد . اندازه جعبه نباید بزرگ باشد جعبه ها به ابعاد 15 * 50 * 100 سانتی متر برای این کار مناسب است . برای تهیه بهتر کمپوست و خروج آب اضفی آن باید در محل اتصال تخته های در کف جعبه هایی قرار دهند که در حدود 15 سانتی متر از لبه بالاتر باشد . ظرفیت جعبه ها در حدود 25 تا 35 کیلو گرم است با وجود مشکلات بهداشتی تا به امروز هیچ وسیله دیگری نتوانسته جایگزین جعبه چوبی شود . به تازگی جعبه های آلومینیومی ساخته شده ولی این جعبه ها خیلی گران است در عوض سبکتر و با دوام تر بوده و به راحتی تمیز می شود .

  • آماده سازی بستر روش کیسه ای :

از معایب روش جعبه ای گرانی آن بوده و در اثر حمل و نقل جعبه ها شکسته و هزینه آن چند برابر می شود . در روش کیسه ای به جای جعبه از کیسه پلاستیکی استفاده می شود. این روش یکی از ساده ترین روش ها است . ولی عیب آن در مقایسه با روش های قفسه ای و جعبه ای این است که از فضای موجود در سالن کشت به طور کامل بهره برداری نمی شود . کیسه ای پلاستیکی معمولا عمق 45 سانتی متر و سطح تقریبی 1/0 متر مربع را دارند . ظرفیت کیسه بسته به کمپوست ، متفاوت بوده و مقدار متوسط آن حدود 25 کیلو گرم می باشد . کیسه هارا به صورت قفسه ای در کف سالن کنار هم می چینند . چیدن کیسه در کف مقرون به صرفه می باشد ولی در ساختمان هایی که هزینه دارد مقرون به صرفه نمی باشد . کیسه ها را طوری می چینند که بدنه کیسه ها با هم تماس پیدا نکنند این کار از ایجاد گرما در محل جلوگیری می کند . مقدار رطوبت کمپوست در این روش باید از روش های دیگر کمتر باشد مقدار رطوبت در حدود 62 تا 65 درصد است .