واسه هر فرد خلاق، نوآور و ایده پردازی، ضروریه بدونه پتنت چیه و چه مواردی رو شامل میشه. پتنت (Patent) که در زبون فارسی از اون با عنوان «ثبت اختراع» یاد می شه، ثبت حقیه که از طرف دولت به مخترع داده می شه و بهش اجازه می ده بقیه رو از ساخت، فروش و استفاده از اختراع به مدت زمانی مشخص بازدارد. سیستم پتنت، واقعا واسه تشویق نوآوریایی که واسه جامعه سودمند و منحصر به فرد هستن، طراحی و اجرا شده. بیشتر افراد شاید پتنت رو همون حق کپی رایت یا چیزی مثل اون بدونن، اما واقعیت اینه که فرقایی رو بین این دو هست.

 

دولت، پتنت رو واسه اختراعاتی تضمین کرده که طبق قانون معیارهایی مشخص رو برآورده کنه. این مقاله، چشم اندازی کلی از اینکه پتنت چیه ارائه می ده.

شکلای مختلف پتنت

سه نوع پتنت مختلف هست: پتنتای کاربردی، پتنتای طراحی و پتنتای گیاهی.

  1. پتنتای کاربردی (Utility): عادی ترین نوع پتنته و واسه دستگاه ها، مواد شیمیایی و مراحلای نوین ایجاد شده.
  2. پتنتای طراحی (Design): واسه محافظت از شکل ظاهری و طراحی منحصربه فرد اشیای تولیدشده، مثل تزیینات سطوح یا طراحی کلی اشیا ایجاد شده.
  3. پتنتای گیاهی (Plant): واسه نوآوری در تولید غیرجنسی گونه های تازه و جدا گیاهان، مثل گیاهان پیوندی ایجاد شده (تولید غیرجنسی به این معناست که گیاه با روشی به جز از راه دانه افزایش شده باشه، مثلا با پیوند یا ریشه زایی از قلمها).

تشخیص اینکه چی شامل پتنت می شه: مقدمات

واسه اینکه اختراعی کیفیت ثبت یا پتنت شدن داشته باشه، باید «نوآورانه» و «غیربدیهی» باشه. اختراعی نوآورانهه که در مقایسه با دیگر اختراعای مثل ، در یک یا چند بخش خود فرق داشته باشه. نباید در کمتر از یک سال از زمان خواستهِ ثبت اختراع، در میدون ی عمومی مورد استفاده، فروش یا ثبت از طرف مخترعی دیگر قرار گرفته باشه. این قانون واقعا، بازتابی از سیاست عمومیه که به افشای زودهنگام پیشرفتای فناوری کمک می کنه. از طرف دیگه، اختراعی غیربدیهی به حساب میره که اگه کسی که در مورد ی اون اختراع تخصص داره، اونو پیشرفتی غیرمنتظره و شگفت انگیز تلقی کنه. مواد طبیعی و قوانین طبیعت، حتی اگه واسه اولین بار کشف شده باشن، نمی تونن از حق پتنت یا ثبت اختراع بهره مند شن. اصول ذهنی، حقایق ریشه ای، روشای محاسباتی و فرمولای ریاضی هم به خودی خود دارای شرایط پتنت نیستن؛ اما روش هایی که از این فرمولا یا روش ها به شکلی نوآورانه استفاده کنه، می تونه نمونه ای از پتنت به حساب آید. مثلا، فرایندی صنعتی که واسه مدل سازی جنسای پلاستیکی با استفاده از معادلات ریاضی و یک برنامه رایانه ای طراحی شده، می تونه شامل پتنت شه.

باید توجه داشت که یک ایده یا پیشنهاد محض رو نمیشه ثبت کرد. مخترع واسه ثبت اختراع، باید روش کامل اجرا ایده اش رو مشخص کنه. ، این حق به اختراعی که اهدافی غیرقانونی به دنبال داره یا داروهای خطرناک تعلق نمی گیره.

سودمندی

مخترعی که واسه دریافت پتنت کاربردی اقدام کرده، باید ثابت کنه که اختراع اون سودمنده. اختراع باید کاربردهایی سودمند داشته و هم قابل اجرا باشه. دستگاهی که نتونه هدفی رو که واسه اون طراحی شده برآورده کنه، سودمند نامیده نمی شه و پس، دارای شرایط واسه پتنت یا ثبت شدن نیس. یک اختراع سودمند تنها زمانی واسه دریافت پتنت کاربردی دارای شرایطه که در یکی از پنج دسته زیر بگیره: یک مراحل، دستگاه، مصنوع، ترکیبی از مواد یا پیشرفت یکی از اونا باشه. کلا، یک مراحل صنعتی یا فنی، روشیه که به کمک اون میشه تغییر فیزیکی مشخصی در ویژگیا یا کیفیت مواد درست کرد. یک دستگاه وسیله ایه که واسه انجام کاری مشخص از انرژی استفاده می کنه. اصطلاح مصنوع به فرایندی مربوط می شه که درزمان اون، فراورده ای از راه هنر یا صنعتگری ساخته می شه. ترکیبی از مواد ممکنه شامل آمیزه ای از عناصر یا ترکیبات شیمیایی تازه باشه. پیشرفت هم شامل اضافه کردن یا ایجاد تغییر در یک مراحل، دستگاه، مصنوع یا ترکیب شناخته شده.

یک نوآوری رو نمیشه پتنت کرد اگه:

  • کشف باشه؛
  • نظریه ای علمی یا روشی ریاضیاتی باشه؛
  • اثری زیباشناختی، ادبی، نمایشی یا دیگر آفریده ی هنری باشه؛
  • طرح یا روشی واسه انجام یک فعالیت ذهنی، بازی یا کسب وکار باشه؛
  • روش هایی از ارائه اطلاعات یا خروجی یک برنامه رایانه ای باشه؛
  • اگه نوآوری ماهیتی بالاتر از این جنبه های ذهنی رو دربرگیرد و پس، ویژگیایی فیزیکی و قابل لمس داشته باشه (مثل دستگاهی ویژه واسه انجام یک بازی جدید) در این صورت ممکنه بشه اونو پتنت کرد.
این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پاک کردن لکه خون با ۸ ماده مؤثر که اثری از اون برجای نمی گذارد 

نمیشه گونه های گیاهی، یک روش درمانی واسه آدم یا حیوان از راه جراحی یا درمان یا روشی واسه تشخیص مریضی رو ثبت کرد.

نمونه هایی از نوآوریای قابل پتنت

این دسته بندی، همه نوآوریایی رو که به وسیله آدم عرضه شدن و هم مراحل آفرینش اونا رو شامل می شه. نمونه هایی از نوآوریای قابل پتنت عبارت ان از:

  • نرم افزارها و سخت افزارهای رایانه ای؛
  • فرمولا و مراحلای شیمیایی؛
  • باکتریا، گیاهان و حیواناتی که از نظر ژنتیکی مهندسی شدن؛
  • داروا؛
  • لوازم پزشکی؛
  • طراحی مبلمون؛
  • جواهرات؛
  • منسوجات و طراحی پارچه؛
  • آلات موسیقی.

اقدام کردن واسه محافظت از پتنت

برخلاف حق کپی رایت، پتنت به شکل خودکار ایجاد نمی شه؛ مخترع باید واسه پتنت اقدام کنه. اون باید در کمتر از یک سال از زمان علنی شدن اختراع خود در میدون ی عمومی، مثلا توضیح اختراع یا پیشنهاد فروش اون، واسه پتنت اقدام کنه. مخترع یا وکیل اون، باید پیش از اقدام واسه دریافت پتنت، یک بررسی ساده بکنه تا مطمئن شه که دارای شرایط دریافت پتنت می شه یا نه. در آمریکا، روند کار اینطوریه که خواسته پتنت و هزینه ثبت اون به اداره پتنت و نشون تجاری آمریکا ارسال و در اونجا به وسیله مأمور آزمونگرِ پتنت بررسی می شه.

اگه پتنت به اختراع تعلق بگیره، مخترع باید هزینه ای دیگر پرداخت کنه تا دولت گزارشی درباره اختراع و نحوه ی استفاده از اون منتشر کنه. فقط یک وکیل متخصصِ پتنت یا آژانس پتنت می تونه پروندهای ثبت اختراع رو پیش از اداره پتنت و نشون تجاری، تحت پیگرد قانونی بذاره. پیش از اونکه فردی بتونه به عنوان وکیل پتنت یا آژانس پتنت مجوز دریافت کنه، باید دارای مدرک در موردای فنی یا علمی مشخص باشه.

پتنتای کاربردی و گیاهی از زمان ثبت اون تا ۲۰ سال طول می کشه، درحالی که پتنتای طراحی ۱۴ سال اعتبار دارن. اگه صاحب یک پتنت کاربردی، هزینه ابقای اونو پرداخت نکنه، پتنت زودتر باطل می شه. پس از اینکه دوره پتنت به پایان رسید، اون اختراع به داراییای عمومی تبدیل می شه و همه افراد می تونن اونو بفروشن یا از اون استفاده کنن. مثلا، پس از اینکه دوره پتنت تیلنول (Tylenol) به پایان رسید، دیگر شرکتای داروسازی، تولید نسخه عمومی این دارو رو شروع کردن.

پتنت چه حقوقی به مخترع می ده؟

پتنت این حق رو به شما می ده که بقیه رو از استفاده از اختراع یا نوآوری تون بازدارید، یا می تونین انتخاب کنین که افراد پس از توافق با شما، از اون استفاده کنن. ، پتنت این حق رو به شما می ده که در برابر کسائی که تخلف کردن، اقدامات قانونی لازم رو انجام بدین و ادعای ضرر کنین. لازم نیس که مخترع واسه استفاده از اختراع خود اونو ثبت کنه، اما زمانی که اختراع عمومی شه، دیگر هیچ مراقبتی در برابر بهره ورداریای احتمالی وجود نداره و مخترع هم دیگر نمیتونه اونو ثبت کنه. دفتر مالکیت الهی تضمین نمی کنه که بقیه یک اختراع پتنت شده رو کپی نکنن. پس، این بر عهده ی دارنده ی پتنته که اقدامات لازم رو بکنه تا مطمئن شه که به طرح یا ایده اش ظلم نشده. زمانی که ایده ای ثبت شد یا به میدون ی عمومی راه پیدا، دیگر نمیشه اونو ثبت کرد.

نقض پتنت

اگه مخترعی فکر می کنه کسی از اختراع ثبت شده ی اون بدون اجازه استفاده کرده، می تونه علیه فرد یا نهاد متخلف به دادگاه شکایت کنه. اگه دادگاه موافقت کنه، دارنده ی پتنت می تونه جریمه، هزینه وکالت، خسارتی متناسب با حق امتیاز و هم حکم ضبط (دستوری که متخلف رو از نقض پتنت منع کنه) دریافت کنه. البته باید توجه داشت که اقدام قانونی واسه نقض پتنت ممکنه تا حدودی زمان بر و گرون باشه، به خاطر این، موارد نقض بیشتر به شکل توافقی رفع می شن.

قوانین پتنت پیچیده هستن: یا یک وکیل تماس بگیرین

اگه اختراعی دارین که می خواید از اون محافظت کنین، شایستهه با قوانین کلی ثبت اختراع و مالکیت الهی آشنا شید. با برخورداری از یک پتنت، شما می تونین به شرکتی دیگر مجوز استفاده بدین یا خودتون وارد کسب وکار شید، اما شکست در ثبت درست پتنت هم می تونه پایانی بر رویاهای شما باشه. اگه واسه ثبت اختراع نوآورانه تون به مشاوره ی حقوقی احتیاج دارین، حتما با یک وکیل متخصص تماس بگیرین.

منبع : smallbusiness business-and-ip-centre

ایده خود رو به پول تبدیل کنین

پول-نام-تصویر


۳

دسته‌ها: آموزشی